ไม่ได้บอกว่าไทยต้องทำแบบสหรัฐ แต่ต้องการบอกว่าการเปิดนำเข้าข้าวโพดสหรัฐ โดยอ้างว่าเกษตรกรไทยแข่งขันไม่ได้นั้น ไม่เป็นธรรมต่อชาวไร่ข้าวโพดของเราอย่างไร ?
ในขณะที่เกษตรกรไทยต้องเผชิญกับความผันผวนของราคาตลาดและภัยธรรมชาติ เกษตรกรในสหรัฐอเมริกาที่ปลูกข้าวโพดกลับได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลอย่างรอบด้านและเป็นระบบผ่านนโยบายการเกษตรของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) และกฎหมาย Farm Bill ที่ออกเป็นระยะทุก 5 ปี
ระบบการสนับสนุนของสหรัฐฯ ครอบคลุมทั้งการอุดหนุนรายได้ การประกันภัยพืชผล การจ่ายเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน การอนุรักษ์ดินและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการส่งเสริมการผลิตเอทานอลจากข้าวโพดในประเทศ ซึ่งทั้งหมดนี้ช่วยสร้าง “กันชน” ทางเศรษฐกิจให้เกษตรกรอยู่รอดได้แม้ในภาวะวิกฤต
จากการคำนวณโดยอิงจากข้อมูลของ USDA และ Congressional Budget Office พบว่าเกษตรกรที่ปลูกข้าวโพดในพื้นที่ 1,000 ไร่ (ประมาณ 400 เอเคอร์) ซึ่งเป็นตัวเลขเฉลี่ยการถือครองที่ดินเพื่อปลูกข้าวโพดในสหรัฐ ในสถานการณ์ที่อยู่ในช่วงสงครามทางการค้าในยุคทรัมป์และเมื่อเกษตรกรประสบปัญหาภัยแล้งพร้อมกัน เกษตรกรจะได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลโดยเฉลี่ยปีละเกือบ 3.7 ล้านบาท แยกตามรายการได้ดังนี้:
1. Price Loss Coverage (PLC) 871 บาท/ไร่
2. ประกันภัยพืชผล (รวมจ่ายจริง) 1,417 บาท/ไร่
3. โครงการอนุรักษ์ดินและสิ่งแวดล้อม (CRP/EQIP) 854 บาท/ไร่ (คิดเฉลี่ยตามที่เกษตรกรได้รับจริง)
4. เงินช่วยเหลือฉุกเฉิน (Ad-hoc) 534 บาท/ไร่ (คิดเฉลี่ยตามที่เกษตรกรได้รับจริง เมื่อได้รับผลกระทบ เช่น โควิด หรือสงครามการค้าแล้วทำให้ข้าวโพดราคาตกต่ำ)
รวมทั้งสิ้น 3,676 บาท/ไร่ หรือ 3,676,000 บาท/ราย
แน่นอนว่าชาวไร่ข้าวโพดในประเทศไทยซึ่งมีจำนวน 4.5 แสนราย ต้องพึ่งพาราคาตลาดเกือบทั้งหมด นโยบายที่มีอยู่ เช่น โครงการประกันรายได้ หรือโครงการประกันภัยข้าวโพดของ ธ.ก.ส. ยังมีขอบเขตจำกัด ทั้งในแง่ของจำนวนผู้เข้าถึง งบประมาณที่จัดสรร และพื้นที่คุ้มครองที่แท้จริง ตัวอย่างเช่น โครงการประกันรายได้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปี 2566/67 ของไทย กำหนดราคาประกันเพียง 8.50 บาทต่อกิโลกรัม และวงเงินช่วยเหลือจำกัดที่ไม่เกิน 30 ไร่ต่อรายเท่านั้น ซึ่งเปรียบเทียบกับเกษตรกรอเมริกันแล้วถือว่าน้อยมากๆ
เราไม่ได้เรียกร้องให้รัฐบาลต้องทำแบบเดียวกับรัฐบาลสหรัฐ แต่นี่คือความเป็นจริง ที่รัฐบาลไทยต้องทราบเมื่อบอกว่าจะเปิดนำเข้าข้าวโพด และวัตถุดิบอาหารสัตว์อื่นๆ (DDGS ก็ทำมาจากข้าวโพด) จากสหรัฐโดยภาษีเป็นศูนย์
นี่ไม่ใช่การค้าเสรีจริงๆ ไม่ใช่การแข่งขันที่ยุติธรรมอย่างแท้จริง